Tổ chức không lãnh đao – The Organization Without Leader

Tổ chức không lãnh đạo 

The Organization Without Leader 

Hàng năm, những bầy chim di trú từ phương Bắc mải miết bay về phương Nam. Cuộc hành trình hàng ngàn dặm quá nguy hiểm với những cặp cánh nhỏ bé. Bầy chim luôn luôn có con bay đầu đàn (leader) để hướng dẫn bay và đón nhận thách thức lớn nhất ( sức cản không khí) nhằm tạo thuận lợi cho những con bay đằng sau. Dẫn đầu luôn luôn đòi hỏi nỗ lực về tinh thần và thể chất rất nhiều vì vậy lần lượt các con trong đàn lần lượt thay thế vị trí thách thức này. Không một bày chim nào có thể bay ngàn dặm mà không có những cánh chim tin cậy khác đảm trách vị trí dẫn đầu.

 

Trong những ngày gần đây, công ty FPT đã phải thay cánh chim đầu đàn Trương Đình Anh bằng một cánh chim gạo cội khác- Trương Gia Bình. Một cách nhìn hoài nghi về bầy chim FPT khi tất cả những cánh chim trong tổ chức không một ai có thể bay dẫn đầu thay thế Trương Đình Anh. Cánh chim Trương Gia Bình có dũng mãnh tới đâu cũng chẳng thể dẫn toàn bộ  bầy chim FPT bay ngàn dặm từ thành công này tới thành công khác trong vài chục năm tới.

 

Tác giả bài viết có trao đổi với một trưởng ban nhân sự tại một tổng công ty Việt Nam. Anh chia xẻ công ty hơn một năm chưa tuyển được người làm chiến lược cho tập đoàn. Sau khi trao đổi với chuyên viên, anh tâm sự trong công ty đều có suy nghĩ là một người sẽ làm chiến lược cho toàn bộ tập đoàn bao gồm hơn 10 công ty và có số lượng nhân viên hơn 5000 người. Cách tiếp cận có vẻ hợp lý nhưng về bản chất cũng tương đồng với trường hợp của FPT kể trên. Tại các công ty Việt Nam, bầy chim thông thường trông chờ vào những con chim đầu đàn và tự nguyện đứng núp gió những cánh chim này một cách tổng thể như FPT hay trong một chức năng như ở ví dụ thứ hai.

 

Nếu như trong tổ chức luôn luôn chỉ có duy nhất một người có khả năng lãnh đạo hoặc rất ít người có khả năng thay thế những lãnh đạo đó, tổ chức đang bị lâm nguy do các lý do như sau

 

1.     Sức người là có hạn: Độ tuổi làm việc của mỗi cá nhân là có hạn vì vậy một công ty chỉ trông chờ tài năng lãnh đạo của một số ít cá nhân sớm muộn gì cũng lâm vào tình trạng khủng hoảng lãnh đạo như ở FPT. Các công ty và tập đoàn lớn tại Việt Nam cần cân nhắc và tìm cách xử lý vấn đề này.

 

 

 

2.     Năng lực cá nhân là có hạn: Duy trì một CEO hoặc các cấp lãnh đạo tại các cấp quản lý cao nhất của công ty thường tạo ra một tư duy xơ cứng về lãnh đạo và quản lý. Luân phiên thay đổi lãnh đạo cấp cao là một cách tích cực đưa các quan điểm và triết lý nhằm đổi mới công ty. Tất nhiên khi đổi mới thì sẽ có những tổn thất và cản trở. Các công ty cần thấy rõ tầm quan trọng của sự bắt buộc thay đổi cánh chim đầu đàn nếu như họ muốn “ di trú thành công”

 

3.     Quá rủi ro cho kinh doanh: Các công ty lớn luôn luôn có các chính sách chia xẻ để tránh rủi ro như đầu tư vào các ngành khác nhau, ban giám đốc bay hai chuyến bay khác nhau. Việc phụ thuộc vào một số người quan trọng trong tổ chức đặc biệt tại vị trí cao sẽ bộc lộ những rủi ro kinh doanh trầm trọng khi các nhân vật chủ chốt bị bệnh tật, tai nạn, chuyển sang bên công ty cạnh tranh v/v

 

4.     Mãnh tướng cần phải được dưỡng sức: Các lãnh đạo như CEO được ví như mãnh tướng của công ty. Tuy vậy có là Quan Công hoặc Trương Phi hàng ngày trận mạc liên miên cũng sẽ chùn chân mỏi gối. Những lúc như vậy nếu xảy ra biến cố thì thật nguy hiểm cho công ty. Xoay vòng lãnh đạo là cách hiệu quả giúp cho các mãnh tướng hùng mạnh hơn trong những trận đánh quyết định.

 

5.     Bầy chim ngày càng tăng theo thời gian: Theo thời gian khi quy mô công ty phát triển, các nhân viên và công ty thành viên sẽ ngày càng bành trướng, cánh chim đầu đàn sẽ càng nặng nề hơn khi phải mở rộng phạm vi. Nếu như công ty không có những cánh chim đầu đàn thay thế và hỗ trợ, người CEO sẽ kiệt sức không sớm thì muộn.

 

6.     Thời  tiết thay đổi cũng cần CEO thay đổi: Trên chặng đường bay di trú, bao nhiêu bất trắc xẩy ra. Cũng như đàn chim, doanh nghiệp cũng cần những người lãnh đạo khác nhau với các tố chất khác nhau để đáp ứng với thay đổi thị trường. Một lãnh đạo trong thời bình sẽ khác một lãnh đạo trong thời khủng hoảng và ngược lại.

 

Trong tự nhiên, bầy chim di trú sẽ chẳng thể nào tới được nơi nếu như không có chim đầu đàn. Cũng như vậy, nếu tìm kiếm một con đầu đàn để bay liên tục ngàn dặm thì chắc chắn cũng sẽ không có một nhân tài nào. Một công ty thành công chắc chắn sẽ phải như bầy chim di trú khi tất cả các nhân viên đều có thể trở thành lãnh đạo khi tình huống yêu cầu. Một cách tiếp cận khác cho CEO tại mỗi công ty hãy xác định những cánh chim có thể thay thế để mình bay lùi lại phía sau dưỡng sức. Nếu như không có những cánh chim thay thế này, sự thành công của công ty là một dấu hỏi trong tương lai.

 

 

 

Tác giả: Vũ Tuấn Anh

Giám Đốc Điều Hành Viện Quản Lý Việt Nam

Sáng lập Society of Human Resources Management

Các bài viết về nhân sự http://www.softskill.edu.vn/newslist.aspx?id=267

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s