Trước khi “Chăn Người Kế Vị “, CEO cần phải làm gì

Trước khi “Chăn Người Kế Vị “, CEO cần phải làm gì

Báo NCĐT số gần đây có bài viết “ Chăn Người Kế Vị “ từ điển cứu GE của Jack Welch. Tìm kiếm người kế vị cho CEO hay trong lịch sử là Hoàng Đế tiếp theo luôn luôn là một thách thức cho CEO hoặc Hoàng Đế hiện tại. Trong lịch sử và hiện tại, có rất nhiều công ty đã bị thất bại khi người CEO kế cận được chọn không thích hợp. Theo khảo sát của một công ty tư vấn hàng đầu tại Mỹ, điểm khác biệt giữa CEO giỏi và tuyệt vời đó là khả năng tìm kiếm thành công CEO kế cận và duy trì tăng trưởng bền vững của công ty khi người CEO hiện hành bước xuống. Theo biểu đồ phân bố tuổi của các CEO hàng đầu tại Việt Nam, 10-15 năm nữa các công ty xuất sắc của Việt Nam đều cần chuyển giao vị trí cho CEO cho các thế hệ kế tiếp. Như vậy, việc tìm kiếm và chuyển giao thành công người CEO sẽ là nhiệm vụ then chốt cho các gương mặt CEO nổi tiếng tại Việt Nam. Theo dõi một số sự chuyển đổi CEO của các công ty Việt Nam, chúng ta sẽ thấy không có sự tiến bộ đáng kể khi các CEO có xu hướng chuyển giao vị trí CEO cho con, cháu và những người thân trong gia đình. Câu hỏi việc đó có hiệu quả hay không thì sẽ cần nhiều thời gian để trả lời.

 Qua một số bài phỏng vấn và trao đổi về tuyển dụng CEO tại Việt Nam, dường như tìm kiếm CEO là một nhiệm vụ bất khả thi- Mission Impossible.  Bài viết đưa ra một số gợi mở hay nói cách khác, trước khi “ chăn người kế vị “ CEO cần phải làm gì. Thực sự công tác tìm kiếm và đào tạo CEO chỉ là phần nổi của tảng băng mà bất kỳ người CEO nào muốn xây dựng công ty bền vững cần phải thực hiện. Tìm kiếm người kế nhiệm không đơn giản là tìm người CEO mà phải là xây dựng một “ đế chế “ và sau đó tìm người CEO phù hợp để vận hành “ đế chế “ đó. Có thể nói, việc tìm người kế vị phải bắt đầu ngay từ lúc CEO hiện hành đang vận hành “ đế chế”. Tảng băng xây dựng “ Đế chế “ bao gồm những điểm cụ thể như sau

 

01-   Tầm nhìn và sứ mạng: Có lẽ bắt đầu việc xây dựng “đế chế “ từ tầm nhìn và sứ mạng sẽ khiến một số bạn đọc cảm thấy không phù hợp. Quan điểm tầm nhìn và sứ mạng cực kỳ quan trọng trong việc tuyển chọn CEO. Một công ty FMCG hàng đầu của Việt Nam muốn vươn ra quốc tế thì người CEO kế vị có giỏi tới đâu những vẫn chỉ có tư duy ao làng cũng sẽ bị loại bỏ ngay trong quá trình chọn lựa. Người CEO hiện tại cần xác định rất rõ tầm nhìn và sứ mạng của công ty trong vòng 10-20 năm tới. Tương lai không chắc chắn vì vậy tầm nhìn và sứ mạng sẽ là kim chỉ nam cho người CEO kế cận hoạnh định các hướng phát triển của công ty.

02-   Các giá trị cốt lõi:  Cũng tương tự như tầm nhìn và sứ mạng, các giá trị cốt lõi của công ty đã đảm bảo thành công trong quá khứ và hiện tại cần được duy trì để đảm bảo thành công trong tương lai. Người CEO tương lai cần hiểu, cảm nhận và trải nghiệm những giá trị cốt lõi này từ CEO hiện tại. Các giá trị cốt lõi sẽ là những định hướng cho hành xử của CEO tương lai. Vi phạm các giá trị cốt lõi sẽ dẫn tới công ty thất bại thậm chí phá sản như trong trường hợp công ty Enron và công ty kiểm toán Arthur  Andersen. CEO trong khi vận hành công ty sẽ luôn luôn bị những lợi nhuận ngắn hạn lung lay ‎ suy nghĩ của họ. Một hệ thống giá trị cốt lõi sẽ đảm bảo công ty chạy đúng hướng dưới bàn tay kiểm soát của người CEO kế cận. CEO hiện tại cần phải xác định, hiện thực hóa và đảm bảo rằng người CEO kế cận luôn luôn tôn trọng và duy trì các giá trị cốt lõi của công ty.

03-   Định hướng chiến lược trong 5-10 năm tới: Tương lai là bất định, CEO hiện tại cần phải có được bản đồ phát triển chiến lược cho doanh nghiệp trong 5-10 năm tới hoặc lâu hơn nữa. Cùng một định hướng chiến lược, mỗi CEO sẽ có những phương pháp triển khai khác nhau. Xác định bản đồ chiến lược tương lai sẽ giúp việc lựa chọn CEO kế vị dễ dàng hơn. Dựa vào định hướng chiến lược kinh doanh sẽ cho phép đánh giá CEO tương lai có phù hợp với các ý định chiến lược tương lai lâu dài của công ty hay không.

04-   Mô hình kinh doanh hoàn chỉnh: Sau khi xác định tầm nhìn và sứ mạng, người CEO hiện tại cần phải xây dựng thành công mô hình kinh doanh bao gồm mô hình kinh doanh, cơ cấu nhân sự và các qui trình. Chuyển giao một hệ thống hoàn chỉnh là yếu tố cần để đảm bảo cho người CEO kế cận thực hiện tốt những hoài bão của CEO hiện tại. Có thể trong một số trường hợp người CEO hiện tại chưa hoàn chỉnh xong nhưng họ cần phải có sự thống nhất giữa kiến trúc sư hiện tại và kiến trúc sư tương lai về mô hình ngôi nhà doanh nghiệp. Tại đây sẽ tồn tại một thách thức không nhỏ cho người CEO kế cận đó là “Chiếc Bẫy Thành Công “. Trong rất nhiều trường hợp, người CEO kế cận sẽ phải thay đổi hoàn toàn cấu trúc của doanh nghiệp hiện tại để đưa doanh nghiệp lên một tầm cao mới. Điều này khẳng định tầm quan trọng của mục 01,02 và 03.  Trong trường hợp này, người CEO hiện tại sẽ phải tự vượt qua những trở ngại tâm lý và cùng với CEO tương lai thách thức mô hình kinh doanh hiện tại.

05-   Đội ngũ nhân sự phù hợp: Muốn khôi phục nhà Hán trong Tam Quốc Chí, Lưu Bị cần ngũ hổ tướng. Cũng như vậy với việc chuyển giao CEO kế vị, người CEO hiện tại cần phải tạo ra một hệ thống nhân sự cốt lõi làm việc chung với CEO kế vị. Trong rất nhiều trường hợp tại Việt Nam và thế giới, CEO kế vị không thể làm việc được với các công thần của CEO cũ. Trong những trường hợp này, lỗi phần lớn là CEO hiện tại. Một lần nữa tầm quan trọng của tầm nhìn, sứ mệnh và các giá trị lại thể hiện rõ trong việc tuyển chọn CEO kế vị. Một đội ngũ nhân sự trung thành với tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi sẽ có khả năng hòa hợp với người CEO kế vị hơn là họ trung thành với CEO hiện tại về mặt cá nhân.

 

05 yếu tố nói trên là tảng băng chìm mà bất kỳ người CEO nào cũng cần phải xây dựng ngay từ ngày đầu tiên đương nhiệm. 05 giá trị này chính là những đề bài và yêu cầu tuyển dụng giúp cho CEO xác định, phát triển và bồi dưỡng CEO kế cận. Tuyển dụng CEO kế cận là tìm kiếm, phát triển và bồi dưỡng người CEO cùng với kiến trúc kinh doanh của doanh nghiệp chứ không đơn thuần là người CEO sở hữu những kỹ năng, kinh nghiệm và kiến thức vận hành một doanh nghiệp như thế nào.

Vũ Tuấn Anh

Giám đốc Viện Quản Lý Việt Nam

Sáng lập câu lạc bộ nhân sự SHRM

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s